SMOG CZYM JEST, JAK POWSTAJE I JAKIE SĄ JEGO SKUTKI
SMOG CZYM JEST, JAK POWSTAJE I JAKIE SĄ JEGO SKUTKI

Zanieczyszczenia powietrza stanowią poważny i realny problem, który jest źródłem wielu nieprzyjemnych konsekwencji, wpływających na nasze zdrowie. Kiedyś problem smogu najbardziej kojarzony był jedynie z dużymi metropoliami, a dzisiaj znany jest niemal na całym świecie i dotyczy niestety także i mniejszych miast. Smog jest pewnego rodzaju mgłą, zawierającą głównie duże stężenie związków chemicznych (dwutlenek siarki, tlenek węgla, tlenki azotu itp.) i innych zanieczyszczeń powietrza. Niestety, często problem ten jest bagatelizowany i wielu z nas nie zdaje sobie sprawy, jak bardzo wpływa on na nasze zdrowie, przyczyniając się do rozwoju chorób układu oddechowego. Najpierw jednak dowiedzmy się co to jest smog? Jakie są jego przyczyny powstawania i skutki? W jaki sposób możemy walczyć ze smogiem?

 

Co to jest smog?

Definicja słowa smog jest połączeniem wyrazów smoke – dym i fog – mgła. Smog jest niczym innym, jak zjawiskiem atmosferycznym, tworzącym się głównie na terenie miast. Nie jest to jednak zjawisko naturalne, powstaje bowiem wskutek procesu przekształcenia wprowadzonych przez człowieka do atmosfery zanieczyszczeń w momencie nałożenia się jednocześnie niesprzyjających atmosferycznych zjawisk, takich jak: niedostateczna ilość wiatru i inwersja termiczna czy obecność mgły. Unoszący się smog z licznymi zanieczyszczeniam powoduje znaczące zaburzenia prawidłowej widoczności, stanowi także zagrożenie dla zdrowia.

Rodzaje smogu

Smog możemy sklasyfikować z uwagi na miejsce i warunki, w jakich powstaje, jak również ze względu na jego skład chemiczny i tym sposobem wyróżnić możemy dwa rodzaje smogu:

  • smog fotochemiczny typu Los Angeles– najczęściej pojawia się w letnich, gorących miesiącach, kiedy występuje bardzo mocne nasłonecznienie, a także wysoka temperatura. Posiada utleniające właściwości, powstaje wskutek sporych stężeń tlenku azotu i węglowodorów, które pochodzą zazwyczaj z samochodów, jako produkty spalania. Fotochemiczne przemiany stanowią źródło wtórnych zanieczyszczeń powietrza.
  • smog klasyczny (smog londyński) – pojawia się zazwyczaj w okresie między listopadem a lutym, a jego źródłem jest termiczna inwersja w strefie klimatów umiarkowanych. Powstaje w wyniku dużych stężeń następujących zanieczyszczeń: pyły zawieszone, tlenek siarki (IV), tlenek węgla i tlenek azotu.

W Polsce, z uwagi na niskie spalanie paliw stałych, w najbardziej zanieczyszczonych miastach naszego kraju występują obydwa rodzaje smogu, jak również duże stężenie pyłu PM 2,5, PM 10, węglowodory wielopierścieniowe aromatyczne, także cząstki benzo(a)piren. W Polsce najpopularniejszym miastem z tendencją do ekspozycji smogu jest Kraków.

 

Smog – przyczyny

Smog pojawia się najczęściej w warunkach, które uchodzą za korzystne pod względem: pogodowym – słaby wiatr, wysoka wilgotność, atmosferycznym – inwersja termiczna, terenowym – doliny znajdujące się w otoczeniu wzgórz. Niska emisja wynika z najprostszego zaspokajanie podstawowych potrzeb ludzi, do których należy np. transport drogowy czy palenie w piecach i ogrzewanie domów paliwem niskiej jakości. Problem smogu ściśle wiąże się z emisją toksycznych i szkodliwych gazów i pyłów (m.in. benzo(a)pirenu), powstają one poprzez spalanie nieefektywne paliw stałych (węgla drzewnego, węgla kamiennego, oleju napędowego, benzyny) w samochodach, węglowych elektrowniach, zakładach przemysłowych, fabrykach, domach. Za spory problem i jednocześnie przyczynę uważa się również emisję szkodliwych substancji dla człowieka z lokalnych i indywidualnych kotłowni, a także palenisk. Najczęściej jest to wynik niskiej świadomości społecznej w temacie paliw, które wykorzystywane są w domach, jak również rodzajów pieców, co odbija się na jakości powietrza.

Źródła zanieczyszczenia powietrza

Pył PM10, a także inne związki, powstałe w wyniku niskiej emisji są coraz większym zagrożeniem dla zdrowia ludzi. Do najczęstszych źródeł możemy też zaliczyć zwłaszcza emisję komunikacyjną, która jest powszechnym problemem i wymaga większego uświadomienia społecznego, starając się jednocześnie ograniczyć indywidualny ruch samochodów. Zdarza się również, że niektóre obszary o dobrej jakości powietrza dotknięte są problemem zanieczyszczenia, które napływa z sąsiednich terenów, co nie jest zależne już od nas. Na niektórych obszarach Polski jest to główna przyczyna, przez którą jakość powietrza się pogarsza.

Jakie są skutki smogu?

Niestety, ale zawieszony pył ma zdolność dotarcia niemal wszędzie. Toksyczne substancje, które przedostają się do wody, gleby, powodują zanieczyszczenie powietrza włączane są do każdego organizmu, który oddycha. Jako najczęstsze skutki smogu uznaje się:

  • zjawisko kwaśnych deszczy, które powodują bardzo mocne zanieczyszczenia wody i gleby co przekłada się na stan naturalnego środowiska, uszkadzają cenne obiekty architektoniczne, zabytki,
  • zwiększona zapadalność na nowotwory oraz choroby układu oddechowego i układu krążenia, a co za tym idzie zwiększona śmiertelność,
  • według obliczeń Unii Europejskiej obecność CO2 w powietrzu (zanieczyszczenie powietrza w postaci dwutlenku węgla (np. na Śląsku wynosi około 1/3 całości, jaką emituje Polska),
  • pogorszona jakość powietrza negatywnie wpływa na jakość życia ludzi, ich samopoczucie, jak również szkodliwie oddziałuje na zwierzęta, które na terenach występowania smogu zapadają na wiele chorób układu oddechowego i są słabsze.

 

 

Jak smog wpływa na nasze zdrowie?

Zdaniem specjalistów chorób wewnętrznych i kardiologów, poziom szkodliwości, jaką wywołują zanieczyszczenia powietrza przedostające się do atmosfery zależny jest od indywidualnej odporności organizmu, wieku, klimatycznych warunków, współistniejących chorób, stężenia poszczególnych elementów składowych smogu, jak również z powodu czasu, przez jaki te zanieczyszczenia oddziałują na organizm. Ponieważ każdy organizm jest indywidualnością, czasem u zdrowych osób ekspozycja na smog i kontakt z zanieczyszczonym powietrzem może być przyczyną takich dolegliwości, jak:

  • zapalenie spojówek,
  • podrażnienie tchawicy, krtani, alergii,
  • osłabiony układ oddechowy – stany zapalne płuc o różnym stopniu nasilenia,
  • ciągłe zmęczenie,
  • problemy z koncentracją i pamięcią,
  • stany lękowe i depresyjne,
  • uczucie niepokoju,
  • nowotwór gardła, krtani, zatok, jamy ustnej, płuc, pęcherza, nerek i przełyku,
  • dysfunkcja układu krążenia.

Problem dotyka również coraz młodszych osób, czasem niezwiązanych z czynnikami ryzyka np. stosowaniem używek czy obciążeniami genetycznymi. Często skutkami zanieczyszczenia powietrza jest również nasilenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, które obok chorób układu krążenia i raka jest główną przyczyną zgonów.

Niebezpieczne pyły

Badania dowiodły, że długotrwałe spędzanie czasu w towarzystwie zanieczyszczonego powietrza z zawartością szkodliwego pyłu i innych negatywnych substancji może doprowadzić do: udaru mózgu, anatomicznych zmian w obrębie mózgu, a nawet choroby Alzheimera. Pyły, takie jak PM 2,5 powodują rozwój niedokrwiennej choroby serca, zaburzeń rytmu serca, nadciśnienia tętniczego, intensyfikują niewydolność serca, co w rezultacie skutkuje nawet śmiercią. W grupie szczególnie narażonej na niekorzystny wpływ pyłów zawieszonych są osoby powyżej 65 roku życia, pacjenci cierpiący na chorobę wieńcową, osoby otyłe, zapadające na schorzenia układu oddechowego, cukrzycę, kobiety w ciąży a także nałogowi palacze. W przypadku osób zmagających się z obturacyjnymi chorobami płuc i astmą, podczas kontaktu z zanieczyszczonym powietrzem może dojść do znaczącego zaostrzenia objawów. Światowa Organizacja Zdrowia przeprowadziła badania, które wykazały, że za występowanie nowotworów odpowiedzialne są w 30% zanieczyszczenia powietrza, a 15% to genetyczne uwarunkowania.

 

 

Co możemy zrobić, aby chronić się przed smogiem?

W celu ochrony środowiska zmniejszenia ryzyka pojawienia się smogu, bogatego w szkodliwe cząsteczki warto promować środki transportu zbiorowego (autobusy, metro, tramwaje, kolej), jak również powiększać strefy zieleni w miastach, starać się ograniczyć transport kołowy w centrum miasta, a także próbować wdrażać nowocześniejsze technologie jeśli chodzi o przemysł. Kolejną kwestią jest zmiana przyzwyczajeń, jeśli chodzi o system ogrzewania – szczególnie do pieców spalających węgiel, wybierając korzystniejsze dla ekologii rozwiązania – nowoczesne kotły na ekologiczne paliwo. Niezwykle ważną kwestią jest również to, aby mieszkańcy regionów zmagających się ze smogiem, problemem mgły i zanieczyszczonym powietrzem na bieżąco byli informowani o poziomie stężenia pyłów, a szczególnie o przekroczeniu normy bezpieczeństwa. W ten sposób będą mogli skrócić swój pobyt na zewnątrz, ograniczyć wietrzenie mieszkania, uruchomić oczyszczacze powietrza czy przeciwpyłowe maski FFP2 KN95.

Maseczki antysmogowe

Maski antysmogowe są doskonałym sposobem, dzięki któremu zapewniamy sobie bezpośrednią ochronę przed wysokimi stężeniami zanieczyszczeń powietrza. Zaopatrując się w taką maseczkę z filtrem, zabezpieczamy się nie tylko przed zawieszonymi pyłami, ale również toksycznymi gazowymi substancjami. Warto zainwestować także w maski antysmogowe dla dzieci. Warto, aby każdy z mieszkańców większych miast miał antysmogową maseczkę i nosił ją regularnie w celu ochrony w sezonie grzewczym, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia chorób płuc i innych. Ponieważ nie da się przeczekać smogu w domu, w wolnym czasie wskazany jest wyjazd do miejsca wolnego od zanieczyszczeń powietrza, ale nie zawsze jest to możliwie, dlatego maseczki antysmogową są najlepszym rozwiązaniem, aby zapewnić sobie normalne funkcjonowanie bez szkodliwego pyłu.

 

 

Smog negatywnie wpływa na nasze zdrowie, a do jego skutków można zaliczyć wiele groźnych chorób. Smogu nie można całkowicie wyeliminować, ale warto wyposażyć się w środki zaradcze, takie jak np. antysmogowe maseczki, które umożliwiają nam bezpieczne przebywanie na zewnątrz i odporność na zanieczyszczone powietrze i szkodliwe substancje zawieszone w powietrzu.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl